AnasayfaAnasayfa  Kayıt OlKayıt Ol  Giriş yapGiriş yap  

Paylaş | 
 

 Sözcüklerde Pekiştirme

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
ByDanqer
Super Mod.
Super Mod.
avatar

Cinsiyet : Erkek
Mesaj Sayısı : 158
Kayıt tarihi : 02/03/10
Yaş : 31
Nerden : HareketForum.Nett

MesajKonu: Sözcüklerde Pekiştirme   Paz Nis. 18, 2010 4:43 pm



“Pekiştirmek”, bir sözcüğün anlamını güçlendirmek demektir. O
halde “pekiştirilmiş sözcük”, “anlamca güçlendirilmiş sözcük”
demektir.

Normal bir sözcük olan “temiz” ile pekiştirilmiş bir sözcük
olan “tertemiz”i ele alalım. Bu sözcüklerden hangisi daha temiz? Başka bir
deyişle, hangi sözcük anlam yönünden daha güçlü? Elbette ki “tertemiz” sözcüğü
daha güçlüdür. Çünkü “tertemiz” sözcüğü pekiştirilmiş bir sözcüktür.

Peki, normal bir sözcük, nasıl pekiştirilmiş sözcük
haline getirilir? Üç aşamadan oluşan çok kolay bir işlemden sonra pekiştirilmiş
sözcük elde edilir:

* Birinci adımda, sözcüğün ilk hecesindeki
sesliye kadar olan kısım alınır.

* İkinci adımda, “m, p, r, s”
pekiştirme ünsüzlerinden uygun olan biri seçilir.

* Üçüncü adımda
ise
, sözcüğün kendisi aynen yazılır.

Bu üç unsuru birleştirdiğimizde,
ortaya pekiştirilmiş bir sözcük çıkar. Pekiştirilmiş sözcükler bitişik
yazılır.

Yukarıda ne demek istediğimizi hemen bir örnekle açıklamaya
çalışalım. Normal bir anlam gücüne sahip olan “kırmızı” sözcüğünü, birlikte
pekiştirilmiş bir sözcüğe dönüştürelim.

Sözcüğümüz: “kırmızı”

*
Birinci adımda, sözcüğün ilk hecesindeki sesliye kadar olan kısmı alalım:


* İkinci adımda, “m, p, r, s” pekiştirme
sessizlerinden uygun olan birini seçelim: “p

* Üçüncü
adımda ise, sözcüğün kendisini aynen yazalım:
kırmızı

Bu üç unsuru birleştirdiğimizde, pekiştirilmiş
sözcüğü elde etmiş oluruz:

- p -
kırmızı → “kıpkırmızı
1
2 3

* Pekiştirilmiş bir sözcük olan “kıpkırmızı”yı, “kıp
kırmızı” biçiminde ayrı yazmak bir yazım yanlışıdır. Çünkü pekiştirilmiş
sözcükler bitişik yazılır.



DOĞRU YANLIŞ

“düz” :
dü-m-düz → “dümdüz” (düm düz)

“boş” :
bo-m-boş → “bomboş” (bom boş)

“beyaz” :
be-m-beyaz → “bembeyaz” (bem beyaz)

“ince” :
i-p-ince → “ipince” (ip ince)

“yeni” :
ye-p-yeni → “yepyeni” (yep yeni)

“uzun” :
u-p-uzun → “upuzun” (up uzun)

“temiz” :
te-r-temiz → “tertemiz” (ter temiz)

“top” :
to-r-top → “tortop” (tor top)

“yuvarlak” :
yu-s-yuvarlak → “yusyuvarlak” (yus yuvarlak)

“mor” :
mo-s-mor → “mosmor” (mos mor)

“mavi” :
ma-s-mavi → “masmavi” (mas mavi)


* Az sayıdaki bazı
pekiştirilmiş sözcükler, yapılış yönünden farklılık gösterir. Bu tür
pekiştirilmiş sözcükle de bitişik
yazılır.



DOĞRU YANLIŞ

“sağlam” :
sa-p-a-sağlam → “sapasağlam” (sapa
sağlam)

(sap
sağlam)

(sapsağlam)

“yalnız” : ya-p-a-yalnız →
“yapayalnız” (yapa
yalnız)

(yap
yalnız)

(yapyalnız)

“gündüz” : gü-p-e-gündüz →
“güpegündüz” (güpe
gündüz)

(güp
gündüz)

(güpgündüz)

“karışık” : ka-r-ma-karışık →
“karmakarışık” (karma
karışık)

(kap
karışık)

(kapkarışık)

“dağınık” : da-r-ma-dağınık →
“darmadağınık” (darma
dağınık)

(dap
dağınık)

(dapdağınık)

“çıplak” : çı-r-ıl-çıplak →
“çırılçıplak” (çırıl
çıplak)

(çır
çıplak)

(çırçıplak)


Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Beko
Yeni Üye
Yeni Üye
avatar

Cinsiyet : Erkek
Mesaj Sayısı : 23
Kayıt tarihi : 11/05/10
Yaş : 24
Nerden : İzmiR / ßuca

MesajKonu: Geri: Sözcüklerde Pekiştirme   Salı Mayıs 11, 2010 6:45 pm

PayLaşım için SaoL
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
 
Sözcüklerde Pekiştirme
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
 :: Tüm Dersler :: Türkçe-
Buraya geçin: